مدیریت ریسک در رمزارز؛ قاعده‌ی یک‌درصد چه محدودیت‌هایی دارد؟

قاعده‌ی یک‌درصد در مدیریت ریسک چیست؟

هدف قاعده‌ی یک‌درصد، محدودکردن زیان هر معامله به یک درصد سرمایه‌ی حساب است. معامله‌گر این زیان را پیش از معامله محاسبه می‌کند. اما اجرای سفارش و هزینه‌ها می‌توانند زیان واقعی را بیشتر کنند.

مدیریت ریسک از همین تفاوت شروع می‌شود: عددی که پیش از معامله حساب می‌کنید و مبلغی که در پایان از دست می‌رود. کارمزد، وضعیت بازار و دسترسی به حساب روی نتیجه اثر دارند. امنیت صرافی و کیف پول هم بخش دیگری از ماجراست.

یک درصدِ کدام مبلغ؟

برای فهم این قاعده، اول باید سرمایه‌ی مبنا مشخص باشد. بعضی محاسبه‌ها از موجودی فعلی حساب استفاده می‌کنند؛ بعضی از سرمایه‌ی اولیه. با تغییر این مبنا، مبلغ یک درصد هم عوض می‌شود.

سرمایه‌ی حساب، ارزش معامله و وثیقه سه عدد جدا هستند. ارزش معامله، مبلغی است که از تغییر قیمت اثر می‌گیرد. وثیقه، پشتوانه‌ای است که در معامله‌ی اهرمی برای بازکردن و نگه‌داشتن موقعیت کنار گذاشته می‌شود.

در مقایسه‌ی معاملات اسپات و فیوچرز این تفاوت روشن‌تر می‌شود. در اسپات خود دارایی را می‌خرید؛ در فیوچرز یک قرارداد دارید. اهرم می‌تواند ارزش قرارداد را از مبلغ وثیقه بزرگ‌تر کند.

پس «یک درصد ریسک» به معنی واردکردن فقط یک درصد پول به معامله نیست. این عبارت به زیانِ در نظر گرفته‌شده اشاره دارد. برای خواندن یک گزارش هم باید ببینید درصد از کل حساب، وثیقه یا ارزش معامله حساب شده است.

چرا یک درصد برای همه مناسب نیست؟

یک درصد، عددی انتخابی در یک روش کنترل زیان است. نوع محصول، هزینه‌ها و شرایط فردی در انتخاب چنین عددی نقش دارند. این قاعده، بهترین درصد برای همه‌ی افراد را مشخص نمی‌کند.

برای ارزیابی یک روش، باید نتیجه‌ی معامله‌های سودده و زیان‌ده را کنار هزینه‌ها دید. کم‌بودن زیان هر معامله، فقط یکی از اجزای این بررسی است. یک روش می‌تواند زیان‌های کوچک داشته باشد و در مجموع باز هم زیان‌ده باشد.

نتیجه‌ی آزمون یا مدل هم به فرض‌هایش وابسته است. اگر محاسبه، اجرای سفارش را همیشه در قیمت دلخواه فرض کند، نتیجه با بازار واقعی فاصله می‌گیرد. نقدشوندگی و فاصله‌ی قیمت‌ها در اجرای واقعی اهمیت دارند.

ده زیان یک‌درصدی چقدر از حساب کم می‌کند؟

یک حساب فرضی با موجودی ۱۰۰ واحد را در نظر بگیرید. اگر هر بار یک درصد موجودی همان لحظه کم شود، زیان اول یک واحد است. زیان‌های بعدی از موجودی کوچک‌تری حساب می‌شوند.

پس از ده مرحله، موجودی حدود ۹۰٫۴۴ واحد می‌شود. محاسبه‌ی آن «۱۰۰ ضرب‌در ۰٫۹۹ به توان ۱۰» است. افت کل در این مثال حدود ۹٫۵۶ درصد است.

حالا فرض کنید هر بار یک واحد ثابت، یعنی یک درصد سرمایه‌ی اولیه، کم شود. بعد از ده مرحله، موجودی به ۹۰ واحد می‌رسد. تفاوت دو نتیجه از تغییر مبنای درصد می‌آید.

این مثال هزینه، واریز و برداشت را کنار گذاشته تا اثر مبنا روشن شود. در گزارش واقعی، این موارد هم باید جدا مشخص باشند. هر دو محاسبه درباره‌ی کاهش فرضی حساب‌اند؛ زیان واقعی می‌تواند از این اعداد بیشتر شود.

چرا جبران زیان به رشد بیشتری نیاز دارد؟

فرض کنید حساب از ۱۰۰ به ۸۰ واحد برسد. افت حساب ۲۰ درصد است. برای برگشتن به ۱۰۰ واحد، موجودی باید ۲۰ واحد بیشتر شود؛ یعنی ۲۵ درصدِ موجودی تازه.

بعد از زیان، پایه‌ی محاسبه کوچک‌تر شده است. به همین دلیل، درصد رشد لازم برای جبران از درصد افت بیشتر می‌شود. هرچه افت عمیق‌تر باشد، این فاصله بزرگ‌تر می‌شود.

این جدول رابطه‌ی ریاضی افت و جبران را نشان می‌دهد. زمان و احتمال برگشت حساب، موضوع دیگری است. بازار ممکن است مسیری کاملاً متفاوت از انتظار معامله‌گر طی کند.

استاپ لاس چه کاری انجام می‌دهد؟

استاپ لاس (Stop Loss)، سفارشی است که با رسیدن قیمت به شرط تعیین‌شده فعال می‌شود. پس از فعال‌شدن، سفارش باید در بازار اجرا شود. قیمت اجرای آن به نوع سفارش و سفارش‌های موجود بستگی دارد.

در بازار کم‌عمق یا هنگام جهش قیمت، معامله می‌تواند در قیمتی بدتر انجام شود. این اتفاق زیان را از محاسبه‌ی اولیه بیشتر می‌کند. قیمت فعال‌شدن و قیمت نهایی اجرا، دو عدد جدا هستند.

در سفارش توقفِ محدود، قیمت مجاز اجرا هم تعیین می‌شود. اگر بازار از قیمت مجاز عبور کند، ممکن است بخشی از سفارش یا تمام آن اجرا نشود. نوع قیمت مرجع و قواعد محصول، روش فعال‌شدن را مشخص می‌کنند.

کارمزد و اسلیپیج چطور زیان را بیشتر می‌کنند؟

اسلیپیج (Slippage)، تفاوت قیمت مورد انتظار با قیمت واقعی اجرای سفارش است. کارمزد هم هزینه‌ای جداست که می‌تواند هنگام ورود، خروج یا انتقال پرداخت شود. این مبالغ از نتیجه‌ی خالص کم می‌شوند.

فرض کنید زیان ناشی از حرکت قیمت یک واحد باشد. کارمزد ۰٫۲ واحد و اجرای نامطلوب ۰٫۳ واحد دیگر به آن اضافه کند. زیان نهایی به ۱٫۵ واحد می‌رسد.

در این مثال، هزینه‌ها زیان را از رقم اولیه بالاتر برده‌اند. نرخ‌های واقعی هر سرویس را باید از تعرفه و نتیجه‌ی اجرا دید. راهنمای انتخاب صرافی و بررسی هزینه‌های معامله به این تفاوت‌ها می‌پردازد.

اثر هزینه در چند معامله هم جمع می‌شود. عددی که در یک سفارش کوچک به نظر می‌رسد، می‌تواند نتیجه‌ی کل دوره را تغییر دهد. برای مقایسه‌ی عملکرد، سود و زیان پس از هزینه‌ها اهمیت دارد.

چرا خرید چند رمزارز همیشه تنوع کافی ایجاد نمی‌کند؟

چند ارز مختلف می‌توانند به یک تغییر بازار واکنش مشابهی نشان دهند. در این حالت، افت هم‌زمان قیمت‌ها چند بخش حساب را درگیر می‌کند. تعداد بیشتر نام‌ها، به معنی مستقل‌بودن خطرها نیست.

محل نگهداری هم یک منبع خطر مشترک است. اگر همه‌ی دارایی‌ها در یک صرافی باشند، توقف برداشت همان صرافی روی همه‌ی آن‌ها اثر می‌گذارد. وابستگی به یک قرارداد یا توکن وثیقه‌ی مشترک هم خطر مشابهی ایجاد می‌کند.

برای فهم تنوع، باید دید هر دارایی به چه عواملی وابسته است. هم‌جهت‌بودن قیمت‌ها یک بخش بررسی است؛ وابستگی به سرویس مشترک بخش دیگر. مدیریت ریسک باید این دو را کنار هم ببیند.

امنیت کیف پول چه ارتباطی با مدیریت ریسک دارد؟

سرقت دارایی با افت قیمت فرق دارد. کیف پول سخت‌افزاری برای محافظت از کلید خصوصی طراحی شده است. عبارت بازیابی و اشتباه‌های نگهداری آن هم مستقیماً به اختیار دسترسی به دارایی مربوط می‌شوند.

عبارت بازیابی، کلیدها را در کیف پول سازگار بازسازی می‌کند. افشای آن می‌تواند اختیار دارایی را به دیگری بدهد. درصدی که برای زیان یک معامله حساب کرده‌اید، جلوی این نوع سرقت را نمی‌گیرد.

صرافی متمرکز و غیرمتمرکز هم خطرهای متفاوتی دارند. در حساب امانی، دسترسی به دارایی به عملکرد و شرایط سرویس وابسته است. در برنامه‌ی غیرمتمرکز، خطای قرارداد می‌تواند دارایی را درگیر کند.

احراز هویت و حفاظت از مدارک شخصی بخش دیگری از بررسی است. محدودیت کشورها و شرایط حساب روی دسترسی به خدمات اثر دارند. تأیید هویت به معنی بازماندن همیشگی مسیر برداشت نیست.

میانگین سود و زیان چه چیزی را نشان می‌دهد؟

دو نتیجه‌ی فرضی با احتمال برابر را در نظر بگیرید: ده واحد سود و ده واحد زیان. میانگین آن‌ها پیش از هزینه، صفر است. اگر هر نتیجه یک واحد هزینه داشته باشد، میانگین خالص منفی یک می‌شود.

میانگین، خلاصه‌ای از نتیجه‌هاست و ترتیب زیان‌ها را نشان نمی‌دهد. برای شناخت افت حساب، باید مسیر تغییر موجودی را هم دید. واحد گزارش و دوره‌ی زمانی هم در مقایسه‌ی نتیجه‌ها اهمیت دارند.

مثلاً در استیکینگ و دریافت پاداش رمزارزی، تعداد توکن‌ها می‌تواند بیشتر شود و ارزش پولی کمتر شود. نتیجه به قیمت همان دارایی هم وابسته است. پس گزارش باید روشن کند درباره‌ی تعداد توکن، ارزش پولی یا مبلغ قابل برداشت حرف می‌زند.

هشدار درباره‌ی اهرم و وعده‌ی سود

اهرم می‌تواند حرکت کوچک قیمت را به زیانی بزرگ تبدیل کند. فیوچرز، لیکویید شدن و اختلال سرویس ممکن است سرمایه را سریع از بین ببرند. قاعده‌ی یک‌درصد و استاپ لاس، سود یا سقف قطعی زیان را تضمین نمی‌کنند.

وعده‌ی سود قطعی با عنوان «مدیریت ریسک حرفه‌ای» قابل اتکا نیست. برای رفع مشکل حساب هم اطلاعات محرمانه را در اختیار افراد ناشناس نگذارید.

پرسش‌های متداول درباره‌ی مدیریت ریسک

آیا یک درصد برای همه مناسب است؟

یک درصد، عددی انتخابی در یک روش است. شرایط فردی، هزینه‌ها و نوع محصول روی معنای آن اثر دارند.

آیا یک درصد ریسک یعنی یک درصد پول وارد معامله شده است؟

این درصد به زیانِ محاسبه‌شده اشاره دارد. مبلغ معامله و وثیقه، اعداد دیگری هستند و باید جدا بررسی شوند.

آیا ده زیان یک‌درصدی، ده درصد از حساب کم می‌کند؟

اگر مبنا سرمایه‌ی اولیه باشد، در مثال ساده همین‌طور است. اگر هر بار موجودی جاری مبنا باشد، افت کل حدود ۹٫۵۶ درصد می‌شود.

آیا استاپ لاس سقف زیان را مشخص می‌کند؟

استاپ لاس شرط فعال‌شدن سفارش را مشخص می‌کند. قیمت اجرای واقعی می‌تواند به دلیل وضعیت بازار متفاوت باشد.

آیا چند رمزارز مختلف یعنی تنوع کامل؟

ارزهای مختلف می‌توانند خطر مشترک داشته باشند. هم‌جهت‌بودن قیمت‌ها و نگهداری در یک سرویس، دو نمونه‌ی آن هستند.

آیا مدیریت ریسک یک روش را سودآور می‌کند؟

مدیریت ریسک به کنترل زیان و شناخت خطرها کمک می‌کند. سودآوری به مجموع نتیجه‌ی معامله‌ها و هزینه‌های واقعی وابسته است.

بازار رمزارزها پرنوسان است و این مطلب توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست؛ پیش از هر تصمیم، خودتان تحقیق کنید و اطلاعات را از چند منبع بررسی کنید.