تفاوت معاملات اسپات و فیوچرز در رمزارز چیست؟

تفاوت اصلی اسپات و فیوچرز چیست؟

در معامله‌ی اسپات (Spot)، خود ارز دیجیتال را می‌خرید. در فیوچرز (Futures)، قراردادی روی تغییر قیمت آن معامله می‌کنید. این تفاوت روی مالکیت دارایی، هزینه‌ها و میزان زیان شما اثر می‌گذارد.

برای مثال، خرید بیت‌کوین در بخش اسپات به موجودی بیت‌کوین شما اضافه می‌کند. در بخش فیوچرز، یک معامله‌ی باز دارید که با بالا و پایین رفتن قیمت، سود یا زیان می‌سازد. برای شناخت این دو بازار، باید ببینیم پول شما در هرکدام چه مسیری طی می‌کند.

در اسپات چه چیزی می‌خرید؟

اسپات همان خریدوفروش نقدی دارایی است. وقتی بیت‌کوین می‌خرید، صرافی مبلغ خرید را از حساب کم می‌کند و موجودی بیت‌کوین را افزایش می‌دهد. در صرافی متمرکز، این تغییر ابتدا در حساب داخلی صرافی ثبت می‌شود.

برای نگهداری شخصی، برداشت بیت‌کوین به کیف پول مرحله‌ی بعد است. صرافی هنگام برداشت، تراکنش را به شبکه می‌فرستد. حداقل برداشت، کارمزد و فعال‌بودن برداشت شبکه، روی انجام این مرحله اثر دارند.

در اسپاتِ بدون وام، افت قیمت باعث لیکویید شدن دارایی نمی‌شود. موجودی بیت‌کوین شما باقی می‌ماند و ارزشش همراه بازار تغییر می‌کند. خطر اصلی این بخش، افت قیمت، مشکل نگهداری یا دشواری فروش دارایی است.

برای فروش هم باید خریداری با قیمت مناسب وجود داشته باشد. در بازار کم‌عمق، فروش یک سفارش بزرگ می‌تواند قیمت دریافتی را پایین بیاورد. پس علاوه بر قیمت روی صفحه، حجم سفارش‌های خرید هم اهمیت دارد.

در فیوچرز چه چیزی معامله می‌شود؟

در فیوچرز، طرف معامله‌ی یک قرارداد می‌شوید. سود و زیان قرارداد به قیمت دارایی پایه، مثل بیت‌کوین، وابسته است. داشتن این قرارداد با داشتن بیت‌کوین در کیف پول فرق دارد.

قرارداد روش تسویه را مشخص می‌کند: بعضی قراردادها نقدی تسویه می‌شوند و بعضی امکان تحویل دارایی دارند. در قرارداد نقدی، سود و زیان با ارز تعیین‌شده در قرارداد حساب می‌شود. چیزی که برای برداشت دارید، حاصل تسویه است؛ نه خود بیت‌کوینِ موضوع قرارداد.

فیوچرز سررسیددار، تاریخ پایان مشخصی دارد. در این تاریخ، قواعد تسویه اجرا می‌شوند؛ معامله‌گر هم می‌تواند طبق امکانات بازار، زودتر معامله را ببندد. سود و زیان در طول بازبودن قرارداد روی وضعیت حساب اثر می‌گذارد.

ارز وثیقه و روش محاسبه هم مهم‌اند. قرارداد خطی و معکوس می‌توانند سود و زیان را با فرمول‌های متفاوتی حساب کنند. فرمول و ارز پرداخت در مشخصات هر قرارداد آمده است.

قرارداد دائمی و فاندینگ ریت چیست؟

قرارداد دائمی یا پرپچوال (Perpetual)، معمولاً سررسید ثابت ندارد. این قرارداد از سازوکاری به نام فاندینگ ریت (Funding Rate) استفاده می‌کند. هدف این پرداخت دوره‌ای، کمک به نزدیک‌ماندن قیمت قرارداد به بازار مرجع است.

در هر دوره، قواعد بازار مشخص می‌کنند کدام طرف پرداخت کند و کدام طرف دریافت‌کننده باشد. نرخ فاندینگ هم تغییر می‌کند. بنابراین، نگه‌داشتن معامله می‌تواند علاوه بر کارمزد، هزینه‌ی دوره‌ای داشته باشد.

فرض کنید ارزش مشمول فاندینگ ۱۰۰۰ واحد و نرخ یک دوره ۰٫۰۱ درصد باشد. مبلغ آن دوره ۰٫۱ واحد می‌شود. برای محاسبه‌ی هزینه‌ی کل، باید نرخ و زمان هر پرداخت را جدا حساب کرد.

اهرم چطور سود و زیان را بزرگ می‌کند؟

اهرم یعنی ارزش معامله از سرمایه‌ای که برای آن کنار گذاشته‌اید بیشتر باشد. در نتیجه، حرکت کوچک قیمت اثر بزرگی روی آن سرمایه می‌گذارد. اهرم هم سود را بزرگ می‌کند و هم زیان را.

یک قرارداد خطی فرضی با ارزش ۱۰۰۰ واحد و وثیقه‌ی ۱۰۰واحدی را در نظر بگیرید. در این مثال، ارزش معامله ده برابر وثیقه است. حرکت پنج‌درصدی قیمت خلاف جهت معامله، پیش از هزینه‌ها ۵۰ واحد زیان می‌سازد.

این زیان برابر نصف وثیقه‌ی اولیه است. حرکت ده‌درصدی هم در محاسبه‌ی ساده، ۱۰۰ واحد زیان ایجاد می‌کند. اما سازوکار لیکویید شدن می‌تواند معامله را پیش از رسیدن به آن نقطه ببندد.

مارجین و لیکویید شدن چه معنایی دارند؟

مارجین اولیه، وثیقه‌ی لازم برای بازکردن معامله است. مارجین نگهداری، حداقل پشتوانه‌ای است که معامله برای بازماندن نیاز دارد. زیان و هزینه‌ها، موجودی قابل استفاده برای پوشش معامله را کاهش می‌دهند.

وقتی پشتوانه‌ی معامله از حد لازم پایین‌تر بیاید، سرویس طبق قواعدش موقعیت را اجباری می‌بندد. این اتفاق را لیکویید شدن می‌گویند. قیمت آن به مارجین نگهداری، کارمزد و قیمت مرجع بستگی دارد.

در حالت ایزوله، وثیقه‌ی مشخصی به یک معامله اختصاص پیدا می‌کند. در حالت کراس، سرویس می‌تواند از موجودی قابل استفاده‌ی حساب برای پوشش زیان معامله‌ها استفاده کند. در کراس، زیان یک موقعیت می‌تواند بخش بیشتری از موجودی حساب را درگیر کند.

مقدار پولی که در خطر است، به نوع حساب و قرارداد بستگی دارد. بعضی محصولات می‌توانند زیانی بیشتر از سپرده‌ی اولیه ایجاد کنند. این موضوع در شرایط حساب و قرارداد توضیح داده می‌شود.

مارک پرایس چه فرقی با قیمت نمودار دارد؟

قیمت آخرین معامله، مبلغی است که آخرین خریدوفروش با آن انجام شده است. شاخص قیمت، از بازارهای مرجع ساخته می‌شود. مارک پرایس (Mark Price) هم برای ارزش‌گذاری موقعیت و کنترل ریسک به کار می‌رود.

سرویس می‌تواند لیکویید شدن را با مارک پرایس محاسبه کند، نه قیمت آخرین معامله. سفارش توقف هم قیمت مرجع خودش را دارد. برای فهم وضعیت حساب، باید نوع قیمت کنار هر عدد را بشناسید.

مقایسه‌ی سریع سه بازار

فیوچرز و اهرم دو مفهوم جدا هستند. فیوچرز نوع قرارداد را مشخص می‌کند؛ اهرم نسبت ارزش معامله به پشتوانه‌ی آن را نشان می‌دهد. بنابراین، برای مقایسه‌ی دو محصول باید هر دو را دید.

کارمزد معامله چقدر از وثیقه را مصرف می‌کند؟

در بسیاری از قراردادها، کارمزد از ارزش معامله حساب می‌شود. با اهرم، این مبلغ نسبت به وثیقه بزرگ‌تر به نظر می‌رسد. کارمزد ورود، خروج و فاندینگ هم عنوان‌های جداگانه دارند.

همان معامله‌ی فرضی ۱۰۰۰واحدی با وثیقه‌ی ۱۰۰ واحد را در نظر بگیرید. اگر ورود و خروج هرکدام ۰٫۱ درصد هزینه داشته باشند، مجموع کارمزد دو واحد است. این مبلغ دو درصد وثیقه را مصرف می‌کند.

کارمزد شبکه و هزینه‌ی برداشت صرافی هم جدا محاسبه می‌شوند. کارمزد معامله برای اجرای خریدوفروش است؛ هزینه‌ی برداشت به انتقال موجودی مربوط می‌شود. مقایسه‌ی هزینه‌ها با دانستن مبنای هرکدام معنا پیدا می‌کند.

اجرای سفارش و دسترسی به حساب چرا مهم‌اند؟

در بازار کم‌عمق، سفارش می‌تواند با قیمتی بدتر از انتظار اجرا شود. سفارش توقف هم پس از فعال‌شدن به سفارش‌های موجود در بازار وابسته است. فاصله‌ی ناگهانی قیمت‌ها یا اختلال سرویس، زیان واقعی را بیشتر می‌کند.

وثیقه‌ی رمزارزی هم قیمت خودش را دارد. اگر ارزش وثیقه کاهش پیدا کند، پشتوانه‌ی معامله ضعیف‌تر می‌شود. وثیقه‌ی تتر هم به قواعد شرکت صادرکننده و محدودیت‌های حساب وابسته است. راهنمای مدیریت ریسک در معاملات رمزارز تفاوت زیان محاسبه‌شده و واقعی را توضیح می‌دهد.

احراز هویت و محدودیت کشورها در صرافی روی دسترسی به محصولات اثر می‌گذارند. یک سرویس می‌تواند برای اسپات و مشتقات شرایط متفاوتی داشته باشد. شرایط همان بخش مشخص می‌کند چه خدماتی برای حساب شما قابل استفاده است.

هشدار درباره‌ی فیوچرز و اهرم

معامله‌ی اهرمی می‌تواند در زمانی کوتاه بخش بزرگی از سرمایه را از بین ببرد. لیکویید شدن، هزینه‌ها و اختلال سرویس این خطر را بیشتر می‌کنند. استاپ لاس سقف قطعی زیان نیست و فاندینگ هم درآمد ثابت ندارد.

پرسش‌های متداول درباره‌ی اسپات و فیوچرز

آیا اسپات هم لیکویید می‌شود؟

در اسپاتِ بدون وام، افت قیمت فقط ارزش موجودی را کم می‌کند. استفاده از وام یا وثیقه، قواعد دیگری به معامله اضافه می‌کند.

آیا با خرید قرارداد بیت‌کوین، صاحب بیت‌کوین می‌شوم؟

شما صاحب یک موقعیت قراردادی می‌شوید. دریافت بیت‌کوین یا تسویه‌ی نقدی، به مشخصات همان قرارداد بستگی دارد.

آیا فیوچرز همیشه اهرمی است؟

فیوچرز نوع قرارداد است و اهرم به نسبت ارزش معامله و پشتوانه مربوط می‌شود. برای فهم ریسک، هر دو ویژگی اهمیت دارند.

آیا فاندینگ ریت ثابت است؟

نرخ فاندینگ و سمت پرداخت‌کننده می‌توانند تغییر کنند. هر بازار زمان‌بندی و روش محاسبه‌ی خودش را دارد.

آیا ممکن است بیشتر از سپرده‌ی اولیه زیان کنم؟

بله؛ این خطر در بعضی محصولات وجود دارد. نوع حساب و قواعد کسری موجودی، محدوده‌ی مسئولیت زیان را مشخص می‌کنند.

آیا استاپ لاس جلوی زیان بیشتر را می‌گیرد؟

استاپ لاس با رسیدن قیمت به شرط تعیین‌شده فعال می‌شود. قیمت نهایی اجرا به وضعیت سفارش‌ها و بازار بستگی دارد.

بازار رمزارزها پرنوسان است و این مطلب توصیه‌ی سرمایه‌گذاری نیست؛ پیش از هر تصمیم، خودتان تحقیق کنید و اطلاعات را از چند منبع بررسی کنید.