متاتریدر ۴ یا متاتریدر ۵؟ مقایسه‌ی کامل برای شروع معامله

اگر وارد فارکس شده باشید، به احتمال زیاد اولین پلتفرمی که می‌بینید متاتریدر است. بیشتر کارگزاری‌ها هم نسخه‌ی ۴ را دارند و هم نسخه‌ی ۵ را، و همین انتخاب برای تازه‌واردها گیج‌کننده است. اسمشان شبیه است، ظاهرشان شبیه است و هر دو را شرکت متاکوئوتس ساخته، اما زیر پوست تفاوت‌های مهمی دارند.

در این مطلب این دو پلتفرم را بی‌تعارف کنار هم می‌گذاریم: چه چیزی مشترک دارند، کجا از هم جدا می‌شوند و برای چه کسی کدام‌شان منطقی‌تر است. آخر مطلب هم چند نکته‌ی امنیتی آورده‌ایم که بدون توجه به نسخه، رعایتشان لازم است.

متاتریدر چیست و چرا این‌قدر رایج است؟

متاتریدر نرم‌افزاری است که شما را به سرور کارگزار وصل می‌کند. قیمت‌ها را نمایش می‌دهد، نمودار و ابزار تحلیل دارد و سفارش شما را برای کارگزار می‌فرستد. خود متاکوئوتس کارگزار نیست و پول کسی را نگه نمی‌دارد؛ نرم‌افزار را می‌سازد و به کارگزاری‌ها مجوز استفاده می‌دهد.

همین نکته‌ی ساده خیلی مهم است. متاتریدر داشتن یک کارگزار، به معنی معتبر بودن آن کارگزار نیست. نرم‌افزار یکی است، اما کسی که پشت سرور نشسته، قیمت می‌دهد و پول شما را نگه می‌دارد، کاملاً متفاوت است. برای سنجیدن خود کارگزار، چک‌لیست انتخاب بروکر فارکس را ببینید.

محبوبیت متاتریدر دلیل‌های روشنی دارد: رایگان است، روی ویندوز، مک، وب، اندروید و آیفون در دسترس است، هزاران اندیکاتور و ربات آماده برایش ساخته شده و تقریباً هر آموزش فارکسی بر اساس آن نوشته می‌شود.

متاتریدر ۴؛ قدیمی اما هنوز پرطرفدار

نسخه‌ی ۴ از اول برای فارکس طراحی شد و سال‌ها استاندارد این بازار بود. طبق معرفی رسمی، ۹ تایم‌فریم، ۳۰ اندیکاتور داخلی و ۲۳ ابزار ترسیمی دارد. سفارش‌های معلق آن چهار نوع‌اند: خرید لیمیت، فروش لیمیت، خرید استاپ و فروش استاپ.

مهم‌ترین نقطه‌ی قوتش، اکوسیستم بزرگی است که در این سال‌ها دورش شکل گرفته. بسیاری از ربات‌ها و اندیکاتورهای قدیمی فقط برای نسخه‌ی ۴ نوشته شده‌اند و خیلی از معامله‌گران با همین نسخه عادت کرده‌اند. سبکی و سادگی‌اش هم برای کامپیوترهای ضعیف‌تر مزیت است.

متاتریدر ۵؛ نسخه‌ی چندبازاری

نسخه‌ی ۵ برای این ساخته شد که فقط به فارکس محدود نماند و بتواند سهام و قراردادهای آتی بورسی را هم پوشش دهد. طبق معرفی رسمی، ۲۱ تایم‌فریم از یک دقیقه تا یک ماه دارد و بیش از ۸۰ اندیکاتور و ابزار تحلیلی داخلی. می‌توانید تا ۱۰۰ نمودار را هم‌زمان باز کنید.

سفارش‌های معلق نسخه‌ی ۵ شش نوع‌اند. دو نوع جدید، خرید استاپ‌لیمیت و فروش استاپ‌لیمیت، به شما اجازه می‌دهند وقتی قیمت به سطحی رسید، به‌جای سفارش مارکت یک سفارش لیمیت فعال شود. عمق بازار، تقویم اقتصادی داخلی و دو حالت حسابداری پوزیشن هم از امکانات این نسخه است.

مقایسه‌ی سریع

تایم‌فریم بیشتر به چه دردی می‌خورد؟

در نسخه‌ی ۴، تایم‌فریم‌ها یک دقیقه، پنج دقیقه، پانزده دقیقه، سی دقیقه، یک ساعت، چهار ساعت، روزانه، هفتگی و ماهانه‌اند. اگر بخواهید نمودار دو ساعته یا دوازده ساعته ببینید، باید سراغ ابزارهای جانبی بروید. نسخه‌ی ۵ این بازه‌ها را خودش دارد.

برای بیشتر معامله‌گران، همان تایم‌فریم‌های اصلی کافی است. اما اگر سبکی دارید که روی تایم‌فریم‌های میانی کار می‌کند، یا می‌خواهید ساختار روند را دقیق‌تر بین چهار ساعته و روزانه ببینید، تنوع نسخه‌ی ۵ کمکتان می‌کند. پایه‌های خواندن نمودار را در راهنمای کندل، روند، حمایت و مقاومت توضیح داده‌ایم.

هجینگ و نتینگ؛ تفاوتی که کمتر کسی می‌داند

در حالت هجینگ، می‌توانید روی یک نماد چند پوزیشن جدا باز کنید، حتی در دو جهت مخالف. مثلاً هم یک پوزیشن خرید EUR/USD داشته باشید و هم یک پوزیشن فروش. متاتریدر ۴ فقط همین حالت را دارد.

در حالت نتینگ، برای هر نماد فقط یک پوزیشن خالص وجود دارد. اگر یک لات بخرید و بعد نیم لات بفروشید، نتیجه یک پوزیشن خرید نیم‌لاتی است. این روش در بازارهای بورسی رایج است. متاتریدر ۵ هر دو حالت را پشتیبانی می‌کند، اما انتخاب حالت با کارگزار است و معمولاً هنگام باز کردن حساب مشخص می‌شود.

اگر به هجینگ عادت دارید و حساب نسخه‌ی ۵ باز می‌کنید، حتماً بپرسید حسابتان کدام حالت را دارد. سفارشی که در حالت هجینگ یک پوزیشن جدید می‌سازد، در حالت نتینگ ممکن است پوزیشن قبلی را کوچک یا برعکس کند.

سفارش‌های استاپ‌لیمیت چه کاربردی دارند؟

فرض کنید قیمت طلا زیر یک سطح مقاومت است و می‌خواهید اگر آن را شکست، خرید کنید. با سفارش خرید استاپ، به محض رسیدن قیمت به آن سطح، سفارش مارکت اجرا می‌شود و ممکن است در بازار پرنوسان با قیمتی بدتر از انتظار پر شود.

سفارش خرید استاپ‌لیمیت دو قیمت دارد. وقتی قیمت به سطح اول رسید، به‌جای سفارش مارکت، یک سفارش خرید لیمیت در سطح دوم ثبت می‌شود. به این ترتیب کنترل بیشتری روی قیمت ورود دارید، اما اگر قیمت سریع از سطح شما دور شود، ممکن است سفارش هرگز پر نشود. انواع سفارش را با مثال در راهنمای انواع سفارش ببینید.

تقویم اقتصادی و عمق بازار

تقویم اقتصادی نسخه‌ی ۵ داده‌های مهم اقتصادی را داخل خود پلتفرم نشان می‌دهد و می‌توانید رویدادها را روی نمودار هم ببینید. در نسخه‌ی ۴ باید از منبع بیرونی استفاده کنید. فرقی هم نمی‌کند کدام نسخه را دارید؛ تقویم اقتصادی خبرترید زمان رویدادها را به وقت تهران نشان می‌دهد.

عمق بازار یا Market Depth، سفارش‌های موجود در سطوح مختلف قیمت را نشان می‌دهد. این ابزار در بازارهای بورسی که دفتر سفارش متمرکز دارند واقعاً معنادار است. در فارکس خرد، چیزی که در عمق بازار می‌بینید معمولاً به نقدینگی خود کارگزار و تأمین‌کنندگانش بستگی دارد و تصویر کل بازار نیست.

ربات‌ها، اندیکاتورها و MQL

هر دو نسخه زبان برنامه‌نویسی خودشان را دارند: MQL4 برای نسخه‌ی ۴ و MQL5 برای نسخه‌ی ۵. این دو زبان شبیه‌اند، اما سازگار نیستند. رباتی که برای نسخه‌ی ۴ نوشته شده، بدون بازنویسی روی نسخه‌ی ۵ اجرا نمی‌شود و برعکس.

تستر استراتژی نسخه‌ی ۵ امکانات بیشتری دارد و می‌تواند ربات را در حالت تصویری و روی چند نماد آزمایش کند. اگر قصد دارید ربات بنویسید یا با ربات کار کنید، این تفاوت مهم است. با این حال، هیچ بک‌تستی تضمین نمی‌کند ربات در آینده هم همان نتیجه را بدهد. رباتی که روی داده‌ی گذشته عالی کار کرده، ممکن است در شرایط تازه‌ی بازار سریع زیان بدهد.

ربات‌های فروشی را هم با احتیاط ببینید. هر کسی که رباتی با «سود ماهانه‌ی تضمینی» می‌فروشد، دست‌کم یک ادعای غیرممکن کرده است. نمونه‌های این نوع وعده‌ها را در راهنمای تشخیص کلاهبرداری بررسی کرده‌ایم.

کدام نسخه برای شما مناسب‌تر است؟

اگر تازه شروع کرده‌اید

برای یادگیری، تفاوت زیادی نمی‌کند. هر دو نسخه نمودار، سفارش، حد ضرر و حد سود دارند. اگر کارگزارتان هر دو را می‌دهد، نسخه‌ی ۵ انتخاب منطقی‌تری است؛ امکانات بیشتری دارد و توسعه‌ی اصلی سازنده روی آن متمرکز است.

اگر ربات یا اندیکاتور خاصی دارید

اول ببینید ابزار شما برای کدام نسخه نوشته شده است. اگر فقط نسخه‌ی ۴ آن موجود است و نمی‌خواهید بازنویسی‌اش کنید، فعلاً با همان نسخه بمانید.

اگر علاوه بر فارکس، سهام یا آتی هم معامله می‌کنید

نسخه‌ی ۵ برای این کار ساخته شده و حالت نتینگ و عمق بازار در این بازارها کاربرد واقعی دارد. البته دسترسی به این نمادها به کارگزار شما بستگی دارد، نه خود نرم‌افزار.

اگر از اسکالپ و تایم‌فریم کوتاه استفاده می‌کنید

سرعت اجرا بیشتر به سرور کارگزار و اینترنت شما بستگی دارد تا نسخه‌ی پلتفرم. با این حال، سفارش‌های استاپ‌لیمیت نسخه‌ی ۵ در ورود به شکست‌ها کنترل بیشتری می‌دهند.

نسخه‌ی موبایل، وب و دسکتاپ

هر دو نسخه روی ویندوز، مک، وب، اندروید و آیفون در دسترس‌اند و حساب شما در همه‌ی این‌ها یکی است. یعنی پوزیشنی که روی کامپیوتر باز کرده‌اید، روی گوشی هم دیده می‌شود و می‌توانید از همان‌جا مدیریتش کنید.

با این حال، این سه محیط برای کارهای مختلف ساخته شده‌اند. نسخه‌ی دسکتاپ برای تحلیل و کار با اندیکاتور و ربات کامل‌ترین است. نسخه‌ی موبایل برای نظارت و واکنش سریع خوب است، اما تحلیل جدی روی صفحه‌ی کوچک گوشی خطای دید و عجله را بیشتر می‌کند. نسخه‌ی وب هم وقتی به کار می‌آید که نمی‌توانید نرم‌افزار نصب کنید؛ مثلاً روی کامپیوتر محل کار.

ربات‌ها فقط روی دسکتاپ اجرا می‌شوند و برای کار کردن باید کامپیوتر روشن و وصل بماند. به همین دلیل بعضی معامله‌گران از سرور مجازی استفاده می‌کنند. خود متاتریدر هم امکان اجاره‌ی سرور مجازی را از داخل پلتفرم دارد.

اولین ورود؛ چه چیزهایی را تنظیم کنیم؟

بعد از نصب، پلتفرم نام سرور، شماره‌ی حساب و رمز را می‌خواهد. این سه مورد را کارگزار پس از افتتاح حساب برایتان می‌فرستد. نام سرور را دقیقاً همان‌طور که نوشته شده انتخاب کنید؛ حساب دمو و واقعی معمولاً سرورهای جدا دارند.

چند تنظیم ساده هم کار را راحت‌تر می‌کند. خط قیمت Ask را روی نمودار روشن کنید، ستون اسپرد را در پنجره‌ی دیده‌بان بازار نمایش دهید و فقط نمادهایی را نگه دارید که واقعاً معامله می‌کنید. یک قالب نمودار ساده و تمیز هم بسازید تا هر بار مجبور نباشید از اول تنظیمش کنید. شلوغی نمودار با ده اندیکاتور، معمولاً بیشتر از آن‌که کمک کند، تصمیم را سخت می‌کند.

ابزارهای مدیریت ریسک داخل پلتفرم

هر دو نسخه حد ضرر، حد سود و حد ضرر متحرک یا تریلینگ استاپ دارند. حد ضرر و حد سود روی سرور کارگزار ثبت می‌شوند و حتی اگر پلتفرم را ببندید، فعال می‌مانند. تریلینگ استاپ اما در متاتریدر روی خود پلتفرم شما اجرا می‌شود؛ اگر برنامه بسته باشد یا اینترنت قطع شود، دیگر جابه‌جا نمی‌شود. این تفاوت کوچک را بسیاری از کاربران نمی‌دانند.

هشدار قیمت هم ابزار ساده و کاربردی است. به جای این‌که ساعت‌ها جلوی نمودار بنشینید، برای سطح‌های مهم هشدار بگذارید تا وقتی قیمت به آن رسید، روی گوشی باخبر شوید. این کار هم تمرکز را بیشتر می‌کند و هم وسوسه‌ی معامله‌های بی‌برنامه را کم.

پیش از بستن پنجره‌ی سفارش، ارزش ریالی یا دلاری ریسک را حساب کنید. متاتریدر به‌طور پیش‌فرض نمی‌گوید اگر حد ضرر فعال شود چقدر زیان می‌کنید. این عدد را با فاصله‌ی حد ضرر و ارزش پیپ خودتان حساب کنید یا از ماشین‌حساب کمک بگیرید.

نکات امنیتی که هر دو نسخه را شامل می‌شود

• نرم‌افزار را فقط از سایت رسمی کارگزار یا سازنده دانلود کنید. نسخه‌های دست‌کاری‌شده می‌توانند رمز حساب شما را بدزدند.

• رمز اصلی حساب را به هیچ‌کس ندهید. اگر کسی فقط باید معاملات شما را ببیند، از رمز سرمایه‌گذار یا Investor استفاده کنید که اجازه‌ی معامله ندارد.

• نام سرور را با دقت انتخاب کنید. کلاهبرداران گاهی سرورهایی با نام شبیه به کارگزاری‌های معروف می‌سازند.

• ربات و اندیکاتور ناشناس را روی حساب واقعی اجرا نکنید؛ اول روی دمو آزمایشش کنید.

• روی موبایل، اعلان‌های پلتفرم را فعال کنید تا از باز و بسته شدن پوزیشن‌ها باخبر شوید.

از دمو شروع کنید

هر دو نسخه حساب دمو دارند و بیشتر کارگزاری‌ها آن را رایگان می‌دهند. پیش از هر واریزی، دست‌کم چند هفته با دمو کار کنید: سفارش مارکت و معلق بگذارید، حد ضرر را جابه‌جا کنید، پوزیشن را نیمه‌کاره ببندید و ببینید سواپ شبانه چطور در تاریخچه ثبت می‌شود.

در همین دوره، حجم معاملات را هم با قواعد واقعی تنظیم کنید؛ انگار پول واقعی است. عادتی که روی دمو با حجم‌های بزرگ و بی‌حساب شکل بگیرد، بعداً روی حساب واقعی گران تمام می‌شود. برای محاسبه‌ی درست حجم، راهنمای حجم پوزیشن با درصد ریسک و ابزار محاسبه‌ی حجم پوزیشن کمکتان می‌کنند.

هزینه‌هایی را که در پلتفرم می‌بینید هم بشناسید. ستون سواپ و کمیسیون در تاریخچه‌ی معاملات، بخشی از هزینه‌ی واقعی شماست. این دو را در راهنمای اسپرد، کمیسیون و سواپ توضیح داده‌ایم.

چند اشتباه رایج تازه‌واردها در متاتریدر

اشتباه گرفتن قیمت نمودار با قیمت اجرا. نمودار متاتریدر به‌طور پیش‌فرض قیمت Bid را نشان می‌دهد. پوزیشن خرید با Ask باز می‌شود و پوزیشن فروش با Ask بسته می‌شود. اگر خط Ask را در تنظیمات نمودار فعال نکنید، ممکن است تعجب کنید که چرا حد ضرر فروش شما بدون رسیدن کندل به آن سطح فعال شد.

اشتباه در حجم. عدد ۱ در پنجره‌ی سفارش یعنی یک لات استاندارد، نه یک دلار. روی حساب کوچک، همین یک عدد می‌تواند ریسکی چند برابر توان حساب بسازد.

بی‌توجهی به ساعت سرور. ساعتی که متاتریدر نشان می‌دهد ساعت سرور کارگزار است و معمولاً با وقت تهران فرق دارد. برای برنامه‌ریزی دقیق، ساعات معاملاتی فارکس به وقت ایران را ببینید.

هشدار ریسک

پلتفرم بهتر، سود تضمین نمی‌کند. فارکس و CFD با اهرم معامله می‌شوند و می‌توانند در مدت کوتاه بخش بزرگی از سرمایه را از بین ببرند. ربات‌ها هم ریسک را حذف نمی‌کنند و ممکن است در شرایط غیرعادی بازار زیان سنگین بسازند. اهرم را پایین نگه دارید و همیشه حد ضرر تعیین کنید.

این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیه‌ی سرمایه‌گذاری یا معامله نیست.